Prva stranica Fotografije Mapa Forum E - mail Galerija slika BNS novosti

 

Fudbal - turniri S L I K E Banatsko Novo Selo

 

FIZIČKA KULTURA I LOVSTVO

                                         Prvi zapis o fizičkoj kulturi u Banatskom Novom Selu datira iz 1929. godine (tekst pod naslovom »Soko« u Novom Selu, objavljen je u »Pančevcu«, broj 43 od 26. oktobra). Tada je u selu osnovano sokolsko društvo, kao i omladinsko kolo, pevačko i tamburaško društvo.

     Međutim, počeci pojave i razvoja fizičke kulture su daleko starijeg datuma. Prema kazivanju starih žitelja ovog sela, stanovnici Banatskog Novog Sela bavili su se streljaštvom još od postanka sela, kao vojni graničari. Ovo je neminovno pretpostavljalo njihovu obavezu i potrebu da se obučavaju i bave rukovanjem vatrenim oružjem, a to je iziskivalo i odgovarajuće vežbe (»egzercire«).

    Isto tako, mnogi indikatori ukazuju na to da je u Novom Selu još u prošlom veku osnovano Lovačko društvo. Tvrdi se da je Lovačko društvo postojalo još 1894. godine (postoje članske knjižice Lovačkog društva iz te godine). Lovačko društvo bilo je aktivno sve do početka prvog svetskog rata, kada je, sa ratom, prestalo da postoji.

   Posle prvog svetskog rata, Lovačko društvo nastavlja sa radom, a njegovi prvi članovi bili su: Jefta Malajmare, Svetozar Modošanov, Jovan Moile, Milan Šurjanac, Đoka Stejić, Lazar Mandreš-Čujkan i dr. Broj članova Lovačkog društva varirao je između 15 i 30 članova godišnje, sve do drugog svetskog rata.

     Od sportskih igara, prema sećanju starijih žitelja sela, fudbal se prvi put pojavio i igrao 1922. godine, ali pismenih tragova o tome nema. Prvi dokumenat o postojanju fudbalske ekipe u Banatskom Novom Selu je, u stvari, jedna fotografija iz 1926. godine.

Među prvima koji su igrali fudbal u selu, bili su: Bora Jovanović, Adolf Švaner, Dragomir Kreculj, Branko Stejić, Petar Zarija, Trifun Zarija, Mirća Ortopan i dr. Prvi registrovani fudbalski tim, pod nazivom »Soko«, igrao je od 1929. do 1934. godine, u sastavu: Petar Baro, Bora Jovanović, Sava Čavoški, Mileta Čavoški, Trifun Zarija, Petar Zarija, Milenko Kravarski, Miša Burdulić, Viktor Popović, Pre-da Strahinjić i Branko Stejić.

   Pred sam drugi svetski rat i u toku rata, igrali su: Mirko Opačić, Vojislav Đorđević, Voja Kračun, Mihajlo Dimitrijević, Dragan Bikić, Laza Rusovan, Branko Petković, Mića Bečarević, Mita Martinović, Rada Cvetković, Ljupče Popović, Vasa Garagan, Mita Ligezan i dr.

   20. oktobra 1929. godine formiran je »Soko«. Prvi predsednik bio je učitelj Antić, načelnik je bio Toza Dimitrijević, a zamenik načelnika Veljko Kojić. Načelnica za žene bila je učiteljica Mara Popović. Prvi školovani prednjak u »Sokolu« bio je Branko Stejić, koji je završio jednomesečni prednjački tečaj u Beogradu, 1931. godine (zbog službe, napustio je Banatsko Novo Selo 1953. godine). Te godine je prednjački tečaj u trajanju od 30 dana, završio i Zoran Stejić-Guci, takode u Beogradu, i preuzeo celokupan rad u »Sokolu«. Ovaj tečaj završio je kasnije u Beogradu i Veljko Kojić, zamenik načelnika (»Soko« u selu pripadao je direktno pod okružje Beograda).

   Najbolji vežbači učestvovali su na sokolskim sletovima, i to: 1936. godine u Zagrebu (Zoran Stejić), 1938. godine u Ljubljani (Zoran Stejić, Veljko Kojić i Toza Dimitrijević), zatim u Sarajevu i Beogradu, gde je učestvovalo po 10 članova.

   Među prvim ženama u »Sokolu« bile su, pored Mare Popović, načelnice, i Ankice Bajić, zamenika načelnika, Julijana Popin, prednjak, Ivanka Aleksić, Melanija Dimitrijević, Soka Dimitrijević, Helena Baro (kratko vreme i načelnica), Jelena Drenča, Ilinka Đakonović, Meri Srbin i dr.

   Prvi slet »Sokola« održan je u Banatskom Novom Selu 1934. godine i od tada svake druge godine (sve do 1940. godine). Održavani su i javni nastupi u okviru kultumo-umetničkih priredbi.

  Značajno je pomena i održavanje sleta u Dolovu, gde su učesnici bili isključivo Novoseljani, u cilju propagande fizičke kulture. Od 1936. godine počelo se sa radom dece — naraštajaca.

   Pored pomenutih članova »Sokola«, treba podvući i značajnu ulogu starešina u »Sokolu«, Dragomira Kreculja i Pavla Maluševića, koji je kasnije dobio i zvanje počasnog predsednika.

  Sportske organizacije, »Soko« i Fudbalski klub, pored redovnih takmičenja prvih ekipa, radile su i na popularizaciji masovnog bavljenja fizičkom kulturom. Fudbal se masovno igrao, jer su postojale i ulične fudbalske ekipe, kao što su bile: SK »Vitez«, SK »Darija« i SK »Dobrovoljac«, među kojima je bilo izrazito rivalstvo na terenu, a ove utakmice bile su i svojevrsne kvalifikacije, jer su najbolji pojedinci iz ovih timova ulazili u registrovani klub. Kuriozitet je što su se utakmice održavale onda kada su se protivnici sporazumeli, dakle, preko cele nedelje. Statistika govori da je ovakvih susreta bilo najmanje dvadesetak godišnje. Susreta ovakve vrste bilo je i bez takmičarskog duha, već više rekreativnog i zabavnog. Tako su se održavale utakmice »mršavih« i »debelih«, a sudija bi se na teren pojavio jašući na magarcu, dok mu je oko vrata, umesto štoperice, visio budilnik, umesto pištaljke, koristio je svinjarski rog.

Od 1929. godine pa do početka rata, 1941. godine, dakle punih deset godina, u Banatskom Novom Selu bile su veoma popularne i masovno su se igrale po ulicama, skoro svakodnev-no, razne igre, kao »loparice«, »kičkile«, »piksle«, »ćule«, »trule kobile«, »krompira«, a održavana su i nadmetanja u skoku s mesta, u skoku udalj, skoku uvis, troskoku, rvanju za pojas i nošenje »vedra na obranici«.

   Četvorogodišnji ratni period zamrznuo je sportsku aktivnost. Jedino se igrao fudbal.

  Posleratni period (od 3. oktobra 1944. godine do ovih dana) karakteriše veoma bujan razvoj fizičke kulture. Na inicijativu mladih, već prvih dana u slobodi, razgovaralo se o formiranju fiskulturne organizacije. Već 22. decembra 1944. godine formiran je Fiskulturni aktiv »Žarko Zrenjanin«. Inicijatori imena aktiva bili su komunisti, skojevci i članovi USAOJ-a. Razlog ovakvom opredeljenju za naziv Fiskultumog aktiva bio je obrazložen činjenicom da je narodni heroj Žarko Zrenjanin--Uča boravio u selu, kao aktivista Komunističke partije Jugoslavije, tokom 1941. i 1942. godine.

   Fiskulturni aktiv »Žarko Zrenjanin« imao je sledeće sekcije: fudbalsku, atletsku, odbojkašku, tenisku, stonotenisku, šahovsku, streljačku, gimnastičku i konjičku. Organizaciono, sekcije su bile postavljene tako što je na čelu svake bio rukovodilac, sa još 2—5 članova rukovodstva. Rukovdioci sekcija sa plenarnim sastavom činili su Upravni odbor Fiskulturnog aktiva.

  Prema spisku sekcija koje su osnovane i odmah bile veoma aktivne, kako po broju članova, tako i po sadržaju rada, može se izvući zaključak da je cilj bio da se nastavi sa aktivnostima u sportskim granama u kojima je već postojala tradicija. Poseban kuriozitet predstavlja podatak da su Novoseljani u ovom delu Banata, pa i šire, u nekim sportskim granama imali pionirsku ulogu u Vojvodini, o čemu postoji i zvanično priznanje od strane Pokrajinskog odbora Fiskultumog saveza Vojvodine. Fiskulturni aktiv »Žarko Zrenjanin« iz Banatskog Novog Sela dobio je sledeće rekvizite: jednu loptu za odbojku, jednu loptu za košarku, mrežu za odbojku, dva pravila za odbojku, dva pravila za košarku i dva para smučki.

   Sekcija za košarku i smučarska osnovane su početkom 1946. godine. Zanimljivo je da su pored srednjoškolaca koji su se nalazili na školovanju u Pančevu i Vršcu, aktivnost sekcija prihvatili i seoski omladinci. Posebno imponuje podatak da se pojavila smučarska sekcija, iako Vojvodina, a posebno banatski region, u smučarstvu nije imao značajniju tradiciju. Interesantan je podatak da su omladinci radnom akcijom u Domu omladine, na prostoru iza sadašnje zgrade Vatrogasnog društva, prema bikarnici, dovlačenjem zemlje napravili breg za spust i čekao se prvi sneg koji će omogućiti nastavak aktivnosti smučarske sekcije.

  Iste godine (1947), po povratku omladinaca brigadista sa savezne radne akcije na izgradnji pruge Šamac—Sarajevo, pokreće se aktivnost na igranju rukometa. Pioniri ove nove sportske igre bili su Miodrag Stejić, Jovan Militarov i Aleksandar Malušević.

  Novoseljani su se u 1947. godini masovno uključili u takmičenje za fiskulturnu značku »Zren« i, prema podacima iz štampe, osvojili su ukupno 53 zlatnih, srebrnih i bronzanih medalja. Početkom iduće, 1948. godine, 11. januara, objavljeni su podaci prema kojima su prvi nosioci ovih značaka bili Dragutin Guslov (srebrna), Nikola Marković (brozana) i Miodrag Militarov (prva značka podmlatka), što znači da je osvojeno ukupno 56 znački »Zren«.

   Prema novinskim informacijama objavljenim 24. januara 1948. godine, Banatsko Novo Selo je uvelo novu aktivnost, opšte fizičko obrazovanje, a ovim radom rukovodili su Miodrag Stejić i Nikola Marković. Ova sekcija pri Fiskultumom aktivu »Žarko Zrenjanin«, zajedno sa gimnastičkom, za dve godine rada, postigla je odlične rezultate. 1950. godine Gimnastičko društvo, koje je preraslo iz navedenih sekcija, pozvalo je na takmičenje Jabuku i Glogonj, što govori o tome da se usmeravala u takmičarskom smislu.

    Atletska sekcija Fiskulturnog aktiva »Žarko Zrenjanin« imala je u svojim redovima i vrsne takmičare, od kojih je Mihajlo Dimitrijević, 8. maja 1949. godine, na jugoslovenskom prvenstvu u Šapcu, postigao novi državni rekord skokom uvis sa 191 cm. Dimitrijević je septembra 1953. godine, u Zagrebu, postavio novi lični i državni rekord skočivši 197 cm. Taj rekord nije oboren do 8 maja 1955. godine.

   Mihajlo Dimitrijević, u to vreme omladinac-vojnik, nije bio jedina, iako prva istaknuta ličnost atletskog sporta, koji se vinuo do državnog rekorda. Iz ove sredine ponikao je i Stevan Srbin, koji je postigao sledeće rezultate: trčanje na 100 m — 12,3 sek, skok u vis 150 cm, skok u dalj 615 cm i skok s motkom 315 cm.

   Reorganizacija u pokretu fizičke kulture u Jugoslaviji obuhvata i Vojvodinu, a to znači da se i novoseljanski sport našao pred istom obavezom. Tako je 1952. godine u Banatskom Novom Selu formiran Inicijativni odbor, sa zadatkom da izvrši pripreme za formiranje društva »Partizan«, koje je i osnovano 22. maja 1952. godine. Društvo je obuhvatilo sve sekcije koje su do tada bile u Fiskulturnom aktivu »Žarko Zrenjanin«, sa izuzetkom fudbala i odbojke. Ove dve grane prerasle su u klubove: Fudbalski klub »Sloga« i odbojkaški klub. Od tada pa do danas u Banatskom Novom Selu postoji DTV »Partizan«, kao nosilac masovnog bavljenja fizičkom kulturom.

    Od 1952. godine masovne aktivnosti imaju vidnu ulogu u razvoju pokreta fizičke kutlure. Ove aktivnosti ostvarivale su se kroz održavanje sletova, u akciji »Svi na sneg«, biciklizmu, krosevima, javnim nastupima i drugim masovnim oblicima takmičenja u okviru sela. Sve ove akcije pokrenuo je i organizovao Miodrag Stejić, koji je došao u svoje rodno mesto 1951. godine kao učitelj, kasnije i direktor osnovne škole. Od te godine Novoseljani su svake godine organizovali masovne sletove sa 600— 1.000 učesnika, koje je posmatralo skoro čitavo selo. NovoseIjani su učestvovali na republičkom sletu u Kragujevcu, na sletovima u Novom Sadu i Beogradu i na svim sreskim sletovima (u Pančevu). Vredno je napomenuti da je na sreskom sletu u Pančevu 1950. godine učestvovalo oko 800 vežbača, u 5 sletskih vežbi i brojnim drugim aktivnostima. Na svim ovim sletovima osvojena su i mnoga priznanja i nagrade za prvo, drugo i treće mesto. U akciji »Svi na sneg« od 1952. godine, pored članova DTV »Partizan«, učestvovala su i sva školska deca i selo u celini, jer je uvek, kada je padao sneg, organizovan izlazak na sneg. Tom prilikom, pored grudvanja, pravljenja Sneška Belića, sankanja, organizovano i sankanje zaprežnim sankama, na taj način što su se tokom prepodneva sankali deca i omladina, a po podne odrasli stanovnici sela.

Od 1952. godine učenici VII-ih razreda Osnovne škole učestvuju svake godine na desetodnevnom logorovanju, koje je bilo organizovano u bližoj i daljoj okolini: na Karašu kraj Straže, na jezeru u Beloj Crkvi, Devojačkom bunaru, Sutomoru i dr.

   Fudbalski klub »Žarko Zrenjanin, kasnije FK »Sloga«, od oslobođenja pa do danas. imao je svake godine 25—40 registrovanih takmičara, među kojima su se isticali: Vasa Garagan, Jovan Militarov, Nikola Knežević, Miodrag Stejić, Niku Srbu, Vasa Pančovan, Mita Ligezan, Dušan Stejić, Stevan Srbin, Nikolice Flora, Jevta Mandreš, Stevan Kalkan, Savica Bogdanov, Dragan Boltić, Đorđe Rudnjan i mnogi drugi.

    Zahvaljujući velikoj aktivnosti sekcija DTV »Partizan« i ogromnom napretku, pojedine sekcije počele su da prerastaju u klubove. Tako je 1955. godine u Banatskom Novom Selu osnovan Šah-klub »Bora Ivkov«, a osnivači kluba bili su: Nikola Knežević, Mirko Vasić, Marinko Jović, Mita Omorjan, Stevan Petrović, Danilo Novaković, Aleksandar Rusovan, Rajko Gvozdenac, Mitar Slepčević, Stevan Kalkan, Đorđe Glanda i Miroslav Rajin. Ovaj klub je učestvovao u svim takmičenjima za pehar Maršala Tita, održanim u Opatiji, na Bledu, u Portorožu, Vrnjačkoj Banji, Puli, Poreču, Umagu, Krku i dr. Redovno se takmičio u Vojvođanskoj ligi. U kup-takmičenjima dva puta je bio prvak u grupi. Klub je veoma zaslužan za popularizaciju šaha među meštanima, posebno školskom omladinom, a bio je organizator i domaćin takmičenja mnogih poznatih šahovskih ekipa i pojedinaca. Tako su u Banatskom Novom Selu gostovali i velemajstori Bora Ivkov i Bora Kostić, a od inostranih Florijan Georgiu i Viktor Cokaltea iz Rumunije, Nino Kirov iz Bugarske, kao i majstori Petar Mejić i Petar Smederevac, dugogodišnji savezni kapiten šahovske reprezentacije. Vredno je istaći da je pionir Mile Čavoški remizirao sa Kirovim za vreme njegovog gostovanja u ovom klubu. Isto tako vredan je pažnje i remi-ishod Nikole Kneževića sa svetskim prvakom Anatolijem Karpovim, za vreme njegove simultanke u Pančevu. Konačno, iz ovog kluba je izrastao i zemljoradnik Mita Omorjan, koje je novembra 1976. godine dobio titulu majstorskog kandidata.

     Od vrednijih rezultata, treba spomenuti i uspeh stonoteniskog kluba »Šurbek«, koii je takođe izrastao iz »Partizanove« stonoteniske sekcije. Naime, ovaj klub je 1976. godine, na Seoskim igrama SR Srbije, u Svetozarevu, osvojio III mesto. Košarkašice, članice KK »Partizan«, na prvenstvu Vojvodine, 1977. godine, zauzele su II mesto.

   Takmičenja u okviru popularnog i tradicionalnog Kupa »Libertatea«, koji je organizovala istoimena redakcija lista iz Pančeva, a koji je počeo 1959. godine, predstavlja posebno poglavlje u sportskom životu Banatskog Novog Sela. Od 1959. godine, dakle od samog osnivanja, do današnjih dana, učestvovali su sportisti Banatskog Novog Sela u fudbalu, malom fudbalu, šahu, stonom tenisu, odbojci, košarci i biciklizmu. Najviše uspeha imali su šahisti, koji su 10 puta bili prvaci: 1960, 1962, 1963, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970. i 1972. godine. Fudbaleri su bili prvaci i osvajači Kupa i prelaznog pehara 1966. godine, a u malom fudbalu 1968, 1971. i 1975. godine. Odbojkaši su bili najbolji u ovom masovnom takmićenju, koje je obuhvatilo skoro ceo Banat, 1971, 1972. i 1974. godine, a odbojkašice 1977. godine.

   Rezime učešća i organizovanja finalnih turnira u okviru Kupa »Libertatea« je sledeći: Novoseljani su osvojili, za proteklo vreme, u konkurenciji 28 banatskih sela i gradova 18 prvih mesta, a organizatori finala bili su: 5 puta u šahu, 2 puta u odbojci, jednom u fudbalu i tri puta u malom fudbalu, tri puta u košarci, jednom u stonom tenisu i više turnira u okviru kvalifikacija i polufinala.

     U 1977. godini, godini Titovih i naših jubileja, Novoseljani su imali mnogobrojne sportske priredbe i manifestacije, a veliki doprinos dat je daljem omasovljenju i organizacionom učvršćenju organizacija za fizičku kulturu. Danas Banatsko Novo Selo ima registrovane sportske organizacije: Društvo za sport i rekreaciju »Partizan«, Fudbalski klub »Sloga«, Šah-klub »Bora Ivkov«, Stonoteniski klub »Šurbek«, Košarkaški klub »Partizan« (muški i ženski), Konjički klub »Budućnost« i Lovačko društvo »Unirea«.

Odmah posle oslobođenja, u Banatskom Novom Selu obnovljen je rad Lovačkog društva i na osnivačkoj skupštini dobilo je ime »Jelen«, a od 1950. godine naziv mu je »Unirea«. Prvi predsednik bio je Vasa Kojić. Prilikom formiranja, društvo je imalo svega 5 pušaka na 30 članova. Danas (1977) društvo ima 56 članova. Od oslobođenja do danas stalni članovi društva su: Ljubomir Mandreš, Jefta Malajmare, Sava Surjanac, Jova Knežević, Laza Boljanac, Sabin Blagojev, Paja Flora, Trajan Kirka i Milan Raduljević.

      Mnogi aktivisti ovih društava bili su i aktivni učesnici organizovanja i sprovođenja programa akcije «Jugosloveniskih sportskih igara«, pokrenutih 1963. godine. Godinu dana kasnije, tačnije 3. oktobra 1964. godine, na dan oslobođenja Banatskog Novog Sela, u selu su održane prve »Seoske sportske igre pančevačke opštine«. Ove igre ušle su u istoriju pokreta fizičke kulture Jugoslavije, a iskustvo Novoseljana i opštine Pančevo dobilo je priznanje i potvrdu na Simpozijumu održanom u Sarajevu 1965. godine, kada je ovaj oblik takmičenja, koje se i danas odvija, sa izmenjenim nazivom »Seoske sportske igre SR Srbije«. Jedan od tvoraca ovih igara je i Miodrag Stejić, rodom iz Banatskog Novog Sela.

Fudbal - turniri S L I K E  

 

Prva stranica Fotografije Mapa Forum E - mail Galerija slika BNS novosti